Toplumlar ge\u00e7mi\u015fleriyle ya\u015far. \u0130nsanlar\u0131 bir arada tutan yaln\u0131zca ayn\u0131 co\u011frafyada ya\u015famalar\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda ortak hat\u0131ralar\u0131, ortak de\u011ferleri, ortak gelenekleri ve ortak k\u00fclt\u00fcrleridir. K\u00fclt\u00fcr, bir toplumun haf\u0131zas\u0131d\u0131r. Bu haf\u0131za ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa toplum da o kadar sa\u011flam ayakta durur. Ancak son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0131zl\u0131 toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn anlam\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle da\u011f y\u00f6remizde giderek yayg\u0131nla\u015fan ve ad\u0131na kimi zaman \u201c\u015falvar gecesi\u201d, kimi zaman \u201cbak\u0131r gecesi\u201d, kimi zaman da \u201ck\u00fclt\u00fcr gecesi\u201d denilen organizasyonlar bu de\u011fi\u015fimin dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Bu etkinlikleri d\u00fczenleyenler ve destekleyenler genellikle ayn\u0131 gerek\u00e7eyi \u00f6ne s\u00fcrmektedir: \u201cK\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fat\u0131yoruz.\u201d \u0130lk bak\u0131\u015fta son derece masum ve olumlu g\u00f6r\u00fcnen bu ifade, biraz derinlemesine incelendi\u011finde \u00f6nemli sorular\u0131 da beraberinde getirmektedir. Ger\u00e7ekten k\u00fclt\u00fcr ya\u015fat\u0131l\u0131yor mu? Yoksa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yaln\u0131zca d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc sergilenirken \u00f6z\u00fc yava\u015f yava\u015f kayboluyor mu?<\/p>\n\n\n\n
Sosyolojinin temel sorular\u0131ndan biri \u015fudur: Bir toplum de\u011fi\u015firken hangi de\u011ferlerini koruyabilir? Modernle\u015fme ile gelenek aras\u0131nda nas\u0131l bir denge kurulabilir? \u0130\u015fte bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fma da tam olarak bu noktada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fclt\u00fcr yaln\u0131zca k\u0131yafet de\u011fildir. K\u00fclt\u00fcr sadece \u015falvar giymek, bak\u0131r kap sergilemek ya da birka\u00e7 y\u00f6resel t\u00fcrk\u00fc s\u00f6ylemekten ibaret de\u011fildir. K\u00fclt\u00fcr; bir ya\u015fam bi\u00e7imidir. \u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle kurdu\u011fu ili\u015fki, aile yap\u0131s\u0131, b\u00fcy\u00fcklerine g\u00f6sterdi\u011fi sayg\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklere verdi\u011fi de\u011fer, kom\u015fuluk anlay\u0131\u015f\u0131, dayan\u0131\u015fma ruhu ve ahlaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 da k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ayr\u0131lmaz par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ne var ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fclt\u00fcr giderek bir g\u00f6steri unsuruna d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. T\u0131pk\u0131 modern d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok de\u011feri t\u00fcketime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u00fclt\u00fcr de t\u00fcketilen bir nesne h\u00e2line gelmektedir. Bir zamanlar ya\u015fanan k\u00fclt\u00fcr bug\u00fcn sergilenen k\u00fclt\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Ya\u015famak ile sergilemek aras\u0131ndaki fark ise olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Eskiden k\u00f6ylerde d\u00fc\u011f\u00fcnler yap\u0131l\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar bir araya gelir, yard\u0131mla\u015f\u0131r, imece usul\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. E\u011flence vard\u0131 ama e\u011flencenin de bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc vard\u0131. Herkes birbirini tan\u0131r, sosyal denetim kendili\u011finden i\u015flerdi. Toplumsal de\u011ferler bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fekillendirirdi. Bug\u00fcn ise bir\u00e7ok etkinlik, gelenekten \u00e7ok organizasyon mant\u0131\u011f\u0131yla hareket etmektedir. Profesyonel sunumlar, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131, g\u00f6steri\u015fli sahneler ve kalabal\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler etkinli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte burada \u00f6nemli bir sosyolojik k\u0131r\u0131lma ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc modern toplumlarda g\u00f6r\u00fcnmek, olmak kadar de\u011ferli h\u00e2le gelmi\u015ftir.<\/strong>Hatta bazen g\u00f6r\u00fcnmek, olmaktan daha \u00f6nemli kabul edilmektedir. \u0130nsanlar art\u0131k ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015feyleri deneyimlemekten \u00e7ok g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Sosyal medya \u00e7a\u011f\u0131nda her etkinlik ayn\u0131 zamanda bir vitrine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. \u015ealvar geceleri de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in \u015falvar art\u0131k g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n par\u00e7as\u0131 de\u011fildir. Ancak belirli gecelerde giyilen sembolik bir kost\u00fcm h\u00e2line gelmi\u015ftir. B\u00f6ylece k\u00fclt\u00fcr ya\u015fanan bir ger\u00e7eklik olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p sahnelenen bir performansa d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu durum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131 de\u011fil, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6rselle\u015ftirilmesidir.<\/p>\n\n\n\n Daha da \u00f6nemlisi, bu organizasyonlar k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hangi y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r? Dayan\u0131\u015fmay\u0131 m\u0131? Yard\u0131mla\u015fmay\u0131 m\u0131? \u00dcretimi mi? E\u011fitimi mi? Yoksa yaln\u0131zca e\u011flenceyi mi?<\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn yaln\u0131zca e\u011flence boyutunun \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, di\u011fer boyutlar\u0131n\u0131n unutulmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bug\u00fcn gen\u00e7lere k\u00fclt\u00fcr anlat\u0131l\u0131rken \u00e7o\u011fu zaman k\u0131yafetlerden, oyunlardan ve t\u00fcrk\u00fclerden s\u00f6z edilmektedir. Oysa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn as\u0131l ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olan ahlak, sorumluluk, emek, fedak\u00e2rl\u0131k ve toplumsal dayan\u0131\u015fma yeterince konu\u015fulmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir ba\u015fka mesele ise kamusal alan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Eskiden aile i\u00e7inde ya\u015fanan bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel etkinlik bug\u00fcn meydanlara ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. Mahremiyet ile kamusall\u0131k aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar giderek belirsizle\u015fmektedir. Sosyologlar\u0131n uzun zamand\u0131r dikkat \u00e7ekti\u011fi bu durum, modern toplumlar\u0131n en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinden biridir. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6zel alanlar\u0131 daral\u0131rken kamusal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckleri artmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu de\u011fi\u015fim her zaman olumlu sonu\u00e7lar do\u011furmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 de\u011ferler kalabal\u0131klar\u0131n i\u00e7inde de\u011fil, aile ortam\u0131nda ya\u015fat\u0131l\u0131r. Baz\u0131 gelenekler g\u00f6sterilerek de\u011fil, ya\u015fayarak \u00f6\u011frenilir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn do\u011fal ortam\u0131ndan kopar\u0131l\u0131p sahneye ta\u015f\u0131nmas\u0131, onun anlam\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Burada ama\u00e7 kimseyi su\u00e7lamak de\u011fildir. Elbette bu etkinliklere kat\u0131lan insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu iyi niyetlidir. Kimisi e\u011flenmek, kimisi hem\u015fehrileriyle bulu\u015fmak, kimisi de y\u00f6resine sahip \u00e7\u0131kmak istemektedir. Ancak sosyolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bireylerin niyetlerinden \u00e7ok sonu\u00e7larla ilgilenir.<\/p>\n\n\n\n Ve sonu\u00e7lara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015fu soruyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n Bu etkinlikler ger\u00e7ekten k\u00fclt\u00fcrel bilinci mi art\u0131r\u0131yor, yoksa k\u00fclt\u00fcr\u00fc bir t\u00fcketim nesnesine mi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor?<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc modern d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck tehlikesi, her \u015feyi metala\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Sevgi metala\u015f\u0131r, dostluk metala\u015f\u0131r, sanat metala\u015f\u0131r ve sonunda k\u00fclt\u00fcr de metala\u015f\u0131r. De\u011ferler i\u00e7eriklerinden kopar\u0131l\u0131r ve yaln\u0131zca semboller \u00fczerinden temsil edilmeye ba\u015flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn gen\u00e7 bir insan \u015falvar giymeyi biliyor olabilir. Peki ayn\u0131 gen\u00e7, dedelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dayan\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc biliyor mu? Kom\u015fusu a\u00e7ken tok yatmamay\u0131 biliyor mu? B\u00fcy\u00fcklerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlemenin neden \u00f6nemli oldu\u011funu biliyor mu? Topra\u011fa, eme\u011fe ve \u00fcretime sayg\u0131y\u0131 biliyor mu?<\/p>\n\n\n\n E\u011fer bunlar\u0131 bilmiyorsa, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yaln\u0131zca kabu\u011fu aktar\u0131lm\u0131\u015f demektir.<\/p>\n\n\n\n As\u0131l mesele de budur.<\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6z\u00fc ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6rebilmek\u2026<\/p>\n\n\n\n Toplumlar g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle de\u011fil, de\u011ferlerle ayakta kal\u0131r. Gelenekler k\u0131yafetlerle de\u011fil, davran\u0131\u015flarla ya\u015far. Bir toplumun gelece\u011fi de g\u00f6steri\u015fli etkinliklerle de\u011fil, g\u00fc\u00e7l\u00fc aile yap\u0131s\u0131yla, sa\u011flam ahlaki de\u011ferleriyle ve ortak haf\u0131zas\u0131yla \u015fekillenir.<\/p>\n\n\n\n Bu nedenle k\u00fclt\u00fcr ad\u0131na yap\u0131lan her \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u015fu soruya cevap vermesi gerekir:<\/p>\n\n\n\n Biz ger\u00e7ekten k\u00fclt\u00fcr\u00fc m\u00fc ya\u015fat\u0131yoruz, yoksa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yaln\u0131zca dekorunu mu sergiliyoruz?<\/p>\n\n\n\n E\u011fer k\u00fclt\u00fcr sadece belirli gecelerde giyilen k\u0131yafetlerden ibaret h\u00e2le gelmi\u015fse, ortada bir sorun vard\u0131r. E\u011fer k\u00fclt\u00fcr sosyal medya foto\u011fraflar\u0131na s\u0131\u011facak kadar k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015fse, ortada bir sorun vard\u0131r. E\u011fer gelenekler anlam\u0131ndan kopup yaln\u0131zca g\u00f6steriye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse, ortada bir sorun vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcr\u00fc korumak istiyorsak \u00f6nce onun ruhunu korumal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc ruhunu kaybeden bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc koruman\u0131n hi\u00e7bir anlam\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn belki de en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz \u015fey, ge\u00e7mi\u015fin k\u0131yafetlerini de\u011fil; ge\u00e7mi\u015fin erdemlerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131yabilmektir. \u015ealvar\u0131 de\u011fil eme\u011fi, bak\u0131r\u0131 de\u011fil dayan\u0131\u015fmay\u0131, g\u00f6steriyi de\u011fil samimiyeti ya\u015fatabildi\u011fimiz \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Aksi h\u00e2lde, k\u00fclt\u00fcr\u00fc korudu\u011fumuzu zannederken onun i\u00e7ini bo\u015faltan s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 olmam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Toplumlar ge\u00e7mi\u015fleriyle ya\u015far. \u0130nsanlar\u0131 bir arada tutan yaln\u0131zca ayn\u0131 co\u011frafyada ya\u015famalar\u0131 de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda ortak hat\u0131ralar\u0131, ortak de\u011ferleri, ortak gelenekleri ve ortak k\u00fclt\u00fcrleridir. K\u00fclt\u00fcr, bir toplumun haf\u0131zas\u0131d\u0131r. Bu haf\u0131za ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa toplum da o kadar sa\u011flam ayakta durur. Ancak son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0131zl\u0131 toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn anlam\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle da\u011f y\u00f6remizde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":189,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions\/190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/189"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.bursadazaman.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}